Dokter J.H. Jansenziekenhuis

Dokter J.H. Jansenziekenhuis
Dokter J.H. Jansenziekenhuis Dokter J.H. Jansenziekenhuis

Plaats: Emmeloord

Locatie: Urkerweg 1

Kunstenaar: A.H.J. Swinkels / B.H.E.L. Salemans

Materiaal: baksteen, staal, beton, glas

Jaar: 1961 - 1964

Beschrijving:

Vlak nadat de eerste woningen betrokken zijn, vestigde de eerste huisarts zich in Emmeloord. Op 3 januari 1944 betrekken dokter Johannes Hendrik Jansen en zijn echtgenote een woonark, die in de Urkervaart lag. Dokter Jansen heeft een belangrijke bijdrage aan de gemeenschap van Emmeloord geleverd, zo was hij één van de grondleggers van het Rode Kruiswerk. Jansen was niet alleen een zeer kundig arts, maar hij had vele hobby's waarvan de gemeenschap heeft geprofiteerd. Ook heeft hij in de oorlog een groot aandeel gehad in het in veiligheid brengen van de bemanning van neergestorte vliegtuigen. Op 4 oktober 1950 overleed dokter J.H. Jansen op 37-jarige leeftijd ten gevolge van een noodlottig motorongeluk. Als eerbetoon kreeg het ziekenhuis in Emmeloord zijn naam, Dokter J.H. Jansenziekenhuis.

Nadat in september 1942 de Noordoostpolder drooggevallen was, verrezen er verscheidene arbeidskampen. In die kampen werd aanvankelijk ziekenrapport gehouden door de artsen uit de randplaatsen. Eind 1942 kreeg de bedrijfskundige dienst Noordoostpolder gestalte, met als eerste arts dr. J.J. Temminck, spoedig bijgestaan door dr. J.J. Zwarteveen. In de zieken rapportkamer van elk kamp onderzochten zij de patiënten. Op 15 maart 1943 werd bij Vollenhove een houten noodziekenhuis in gebruik genomen, een houten kampbarak met wc's tegen de kopse wand, een gang in het midden, links een dienstruimte, rechts éen grote zaal met schotten en kribben op hoge poten, en in de staart van de barak een keuken, de personeelsverblijven, een dokterskamer en een isoleerkamertje. Na de oorlog ontwikkelde dit noodziekenhuis zich tot een klein, voor die tijd goed geoutilleerd, streekziekenhuis met operatiekamers en röntgenafdeling. Dankzij het bestaan van dit streekziekenhuis kreeg de Directie in 1947 toestemming een ziekenhuis in Emmeloord te stichten. In 1953 zou met de bouw begonnen worden, maar geldgebrek gooide roet in het eten. In 1950 werd door de Directie besloten om een tijdelijk ziekenhuis met 50 bedden aan de Staalstraat in Emmeloord te bouwen. De eerste patiënt kon op 7 oktober 1956 opgenomen worden. Op 1 juli 1961 ging het tijdelijke ziekenhuis, dat nog altijd beheerd werd door de Directie Wieringermeer, over naar de Stichting dokter J.H. Jansenziekenhuis.

In 1957 kreeg de Stichting eindelijk goedkeuring voor de bouw van het ziekenhuis. Het ontwerp is van ir. Swinkels in samenwerking met Salemans. De bouw werd gegund aan het aannemingsbedrijf H. Fokkens uit Velp voor een bedrag van ƒ 2380.000,-. De eerste heipalen werden in augustus 1960 geslagen. Op 13 april 1962 legde Tilly Jansen, dochter van wijlen dokter Jansen, de eerste steen. Bij de eerste steenlegging waren ook de weduwe van dr. J.H. Jansen en haar 3 zonen aanwezig en de vader van dokter Jansen, dr. H. Jansen sr. uit Haarlem. In januari 1964 werd het ziekenhuis gedeeltelijk in gebruik genomen. Nadat de laatse bouwfase en de inrichting gereed gekomen was opende dokter Pieter Leonard Stal, Directeur-Generaal van de Volksgezondheid, het Dokter J.H. Jansenziekenhuis op 22 oktober 1964 tijdens een feestelijke bijeenkomst in het Voorhuys. Het gebouw bestaat uit een aantal rechthoekige volumes die in elkaar geschoven zijn. Hierdoor is een plastisch (ruimtelijk) geheel ontstaan, dat versterkt wordt door de strenge detaillering van de gevels. Het moderne uiterlijk van het gebouw is in overeenstemming met de gebruikte bouwmaterialen: steen, glas, staal en beton. In augustus 1969 maakte voorzitter van het Stichtingsbestuur, burgemeester F.M. van Panthaleon baron van Eck mee, dat het bestuur besloten had de opdracht tot het maken van het uitbreidingsplan van het ziekenhuis van 150 naar 200 bedden te verlenen aan de architecten die het ziekenhuis hadden ontworpen. Het gebouw werd vooral aan de oostzijde sterk uitgebreid. In 2009 is de naam veranderd in Dokter J.H. Jansencentrum.

In het trapportaal hangt boven de 'eerste steen' een portret van de naamgever van het ziekenhuis. Bij het ziekenhuis werd in 1964 het kunstwerk 'Thuiskomst' van de kunstenaar Teun Roosenburg en in het trappenhuis een keramisch plastiek van Frans Tuinstra geplaatst en in 1965 een wanddecoratie van Jos Hermans. In 1995 werd in de hal de installatie 'Vertrouwd lichaam, ontelbare zee ....' van Anna Thalia Benus aangebracht en in 1997 kwam voor de ingang het kunstwerk 'Oogst' van Nel van Lith.

Architecten

A.H.J. ( Anton) Swinkels werd in 1900 in Helmond geboren. Anton Swinkels stamde af van een aannemersfamilie. Na zij studie aan de Technische Hogeschool in Delft vestigde hij zich in Maastricht waar hij in 1928 een bureau stichtte, waarin het bureau van architect H. de Ronde opgenomen werd. Toen Swinkels zich als architect vestigde, was dit vrije beroep een vrijwel nieuw verschijnsel in de bouwwereld. Voorheen was het gebruikelijk dat een "bouwheer" zich voor de realisering van zijn initiatief wendde tot een "bouwer" ofwel een aannemer. De aannemers uit die tijd zorgden zelf voor het ontwerp, slechts zelden werd er een beroep gedaan op een onafhankelijk ontwerpend architect. 

Na de Tweede Wereldoorlog was Swinkels de eerste die betrokken was bij de wederopbouw van verwoeste kerken. Hij zette zich in voor de oprichting van de WGA, waarmee de kerkenbouw in Limburg haar eigen positie behield. In 1952 associeerde hij zich met B.H.E.L. Salemans. Bart Salemans werd in 1921 in Heerlen geboren. Hij studeerde aan de Technische Hogeschool in Delft. Hun beider bureau ontwierp een hele reeks kerken in de traditionele bouwstijl, waarbij het vooral Salemans was die het uitvoerende werk deed.

Anton Swinkels overleed op 27 november 1971. Bart Salemans overleed in 1981.

Laatste Update donderdag, 06 december 2018