De Hoeksteen

Plaats: Emmeloord

Locatie: De Smeden 2a - 2b

Architect: Sybold van Ravesteyn

materiaal: baksteen

Jaar: 1951 - 1952

Beschrijving:

Door de wederopbouw problematiek kwam de kerkbouw in de Noordoostpolder pas vrij laat op gang. Terwijl de Directie Wieringermeer woningen, winkels en andere gebouwen in de polder ontwierp, werden de kerken door de kerkgenootschappen zelf gebouwd.

Op 19 maart 1951 werd de eerste paal geslagen voor de hervormde kerk "De Hoeksteen" in Emmeloord,. Het gebouw is ontworpen door Sybold van Ravesteyn. De kerk is gebouwd in traditionele stijl met Romaanse en Oud-hollandse details. Van Ravesteyn stond bekend als ontwerper van een aantal NS-stations. Nog nooit eerder had hij een kerk ontworpen. Misschien dat daarom de Directie Wieringermeer de nodige kanttekeningen bij dit ontwerp plaatste. A.D. van Eck, hoofd van de bouwkundige afdeling, pleitte ervoor om de 21 m. hoge toren met 4 m. te verhogen. Van Eck vond dat de kerktorens een dominante positie in het stadsbeeld moesten innemen. Ook in de vorm van de ramen moesten veranderingen komen en waren er nog wat aanpassingen.

Na de bouw van een jaar werd in 1952 de kerk opgeleverd. De kerk is opgetrokken uit roodbruine baksteen en heeft vele decoratieve elementen. In de zijgevel van het schip zijn zes ovale maniëristische ramen aangebracht. Zulke ramen gebruikte Ravesteijn ook bij het oude spoorwegstation in Den Bosch.

Op diverse plaatsen, zoals in de voorgevel, is siermetselwerk zichtbaar. Boven de toegangsdeur, is een cirkel aangebracht. Twaalf stenen rond twee gekruiste bakstenen, die symbool staan voor Christus en de twaalf apostelen. De bakstenen muren dragen een zadeldak dat met pannen is gedekt. Ook het ingangsportaal heeft een zadeldak. De kerktoren heeft een vierkante grondvorm en staat naast de kerkzaal. De toren is door een gangetje met de zaal verbonden. De pastorie en nevenruimten liggen aan de linkerzijde van de kerkzaal.

Door de toepassing van deze decoratieve elementen is een voor de Noordoostpolder bijna frivool eindresultaat bereikt.

Bron: Kerkopbouw en kerkbouw in de IJsselmeerpolders en Architectuur en stedebouw in Flevoland.

Architect

Sybold van Ravesteijn werd op 18 februari 1889 in Rotterdam geboren. Na zijn HBS examen in 1909 studeert hij civiele technieken aan de Technische Hogeschool in Delft. In 1912 behaald hij het diploma civiel-ingenieur en ging hij werken bij de Dienst van Weg en Werken van de Maatschappij tot Exploitatie van de Staatsspoorwegen in Utrecht.

In 1921 kreeg hij bij deze maatschappij een aanstelling als architect. In 1924 ontstond het eerste architectonische ontwerp van zijn hand, een goederenloods met kantoren in Arnhem. In 1931 kreeg van Ravesteijn van de NS de eerste opdrachten voor de bouw van enkele stations in Zuid-Limburg.

Hoewel hij aanvankelijk heel zakelijke en functionele ontwerpen maakt, ging hij in de jaren dertig meer versieringen aanbrengen in zijn gebouwen. Door buitenlandse reizen raakt hij in de ban van monumentale vormgeving, gebogen lijnen en de Barokke architectuur. Hij gaat de moderne architectuur combineren met op de barok geïnspireerde krullen en versieringen. In 1938 zegde van Ravesteijn zijn lidmaatschap van 'De 8 en Opbouw' op, waarvan hij negen jaar lid was geweest.

Zijn ontwerpen zijn soms hypermodern (Centraalstation, Rotterdam) en soms uiterst traditioneel (de Hoeksteen, Emmeloord).

De architect werkte veel met moderne materialen zoals glas, staal en beton. Grandeur (grootsheid), monumentaliteit en ornamenten vormden voor van Ravesteijn een wezenlijk onderdeel van de architectuur. Naast zijn betrekking bij de Nederlandse Spoorwegen had hij een eigen architectenpraktijk.

Sybold van Ravesteijn heeft een reeks stations gebouw waar van er ondertussen al velen drastisch zijn verbouwd of gesloopt. Ravesteyn ontwierp in 1940 Diergaarde Blijdorp in Rotterdam. In Dordrecht vind je het kantoorgebouw 'De Holland van 1859' (1939), in Emmeloord 'De Hoeksteen (1952) en in Arnhem een gebouwtje voor een  tankstation van Purfina (1957) van zijn hand. Zijn laatste uitgevoerde werk was het stationspostkantoor in Nijmegen (1964).

Ravesteijn overleed op 23 november 1983 op 94-jarige leeftijd in Laren (N.H.).